กิน-อยู่ ดีพร้อมด้วยฟันปลอม

กิน-อยู่ ดีพร้อมด้วยฟันปลอม

กิน-อยู่ ดีพร้อมด้วยฟันปลอม

เมื่ออายุมากขึ้นเราต้องดูแลสุขภาพภายในช่องปากให้มากขึ้น เพราะเรามีฟันแท้เพียงชุดเดียวต้องใช้ให้ได้ตลอดทั้งชีวิต แต่พอมีปัญหาเรื่องฟันเกิดขึ้นอะไรหลาย ๆ อย่างจะตามมาเป็นพรวน ทำให้รับประทานอาหารไม่ได้ รู้สึกเบื่ออาหาร เรี่ยวแรงไม่มี ขาดสารอาหาร โรคจะเข้ามารุมเร้า ไปไหนไม่ได้ ต้องนอนติดเตียง โรคซึมเศร้า ทำให้คุณภาพชีวิตไม่ดี ฟันปลอมจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่ดีที่สุด

การเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อทุกส่วน ย่อมมีการผลัดเปลี่ยนเอาเซลล์ใหม่ขึ้นมาทดแทนตลอดเวลา แม้ในคนสูงอายุก็ตาม แต่บางเนื้อเยื่อไม่มีการผลัดเอาเซลล์ขึ้นมาอีกเลยอย่างเช่นที่เคลือบฟันจะเรียบดูเป็นเงาวาว ฟันของผู้สูงอายุจะเริ่มมีสีเหลืองนวลและความวาวจะค่อย ๆ หายไป สีและความวาวของฟันจะเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้นในกรณีที่ไม่ดูแลสุขภาพในช่องปาก เนื้อเยื่อโพรงประสาทฟันมีเส้นเลือดฝอยมาเลี้ยงน้อยลง เส้นประสาทค่อย ๆ เสื่อมสภาพลง ทำให้หดตัวและรากฟันจะค่อย ๆ แคบลง ส่วนเคลือบรากฟันเป็นส่วนที่ห่อหุ้มปกคลุมรากฟันทั้งหมดจะสร้างชั้นเคลือบรากฟันได้น้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น

ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ ไม่ให้ความสำคัญเรื่องรักษาสุขภาพในช่องปาก

ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังไม่ให้ความสำคัญเรื่องรักษาสุขภาพในช่องปากเท่าไรนัก เพราะยังมีความเชื่อเก่า ๆ ว่าฟันหลุดร่วงไปตามอายุขัย ป้องกันไม่ได้เพราะมันใช้มานานย่อมต้องเสื่อมสภาพเลยปล่อยไปตามยถากรรม พอมีปัญหาค่อยมาที่ห้องฉุกเฉินอย่างเช่น ฟันผุ โรคปริทันต์หรือเหงือกอักเสบ รากฟันเป็นหนอง

นอกจากนั้น ปัญหาน้ำลายแห้ง ไม่ทำความสะอาดในช่องปากเป็นประจำ ทำให้เศษอาหารตกค้าง ล้วนเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ฟันผุ โรคปริทัศน์อักเสบและทำให้เสียฟันไปอย่างถาวรได้

ในกลุ่มผู้สูงอายุทั่วไปพบว่าร้อยละ 50 ประสบปัญหาไม่มีฟันขบเคี้ยวอาหารได้ลำบาก ทางเลือกปัจจุบันที่ราคาไม่แพงนักคือใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้ ทันตแพทย์สามารถออกแบบฟันปลอมให้ใช้เคี้ยวอาหารได้เหมือนเดิม ชดเชยความสวยงามที่สูญเสียฟันธรรมชาติไป ไม่ควรแนะนำให้ใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้แก่ผู้สูงอายุในกรณีที่เป็นปัญหาจากโรคเรื้อรัง ไม่สามารถดูแลสุขภาพในช่องปากได้ หรือเป็นโรคระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับการอ้าปาก เคี้ยวอาหาร กลืนอาหาร หรือกรณีผู้ป่วยจิตเวช เป็นต้น

สำหรับบางรายอาจพิจารณาฟันปลอมบางส่วนชนิดติดแน่นเป็นแบบสะพานฟัน ซึ่งวิธีทำค่อนข้างยุ่งยาก ราคาแพง ต้องการดูแลเป็นพิเศษ แต่ผู้สูงอายุจะปรับตัวได้ง่ายกว่าการใช้ฟันปลอมแบบถอดได้

ฟันปลอมเป็นหนึ่งทางเลือกที่ทำให้คุณภาพชีวิตกลับมาเหมือนเดิมได้ และมีความจำเป็นอย่างยิ่งในกรณีที่มีฟันหลอ ไม่ครบทั้งปาก ทำให้ฟันที่อยู่ข้างเคียงรับน้ำหนักในการสบฟันมากไปและฐานรากรับน้ำหนักไม่สมดุล ส่งผลให้การสบฟันผิดปกติมากขึ้นอีก

ดังนั้น การเกิดช่องว่างระหว่างฟันทำให้ฟันที่อยู่ข้างเคียงโยก เอียง และล้มได้ง่าย และทำให้เสียฟันอย่างถาวรเพิ่มขึ้นอีก การสบฟันที่ผิดปกติไปเรื่อย ๆ โดยไม่ใส่ฟันปลอม นานเข้าโครงสร้างของใบหน้าจะผิดรูปไปจากเดิมได้

จะเกิดอะไรขึ้นหากไม่ใส่ฟันปลอม

หากไม่ใส่ฟันปลอมทำให้เหงือกอักเสบ เพราะเศษอาหารอาจมากระแทกเหงือกบริเวณที่ฟันหลุดออกไป อาจลุกลามมากจนเกิดฟันผุ โรคปริทันต์อักเสบ และหากไม่รักษาก็เสียฟันอย่างถาวรไปได้อีก
นอกจากนั้น การเสียฟันหน้าไปอาจส่งผลให้พูดไม่ชัด อาจมีปัญหากับอาชีพการงาน เสียบุคลิก ไม่มีความมั่นใจ ไม่กล้ายิ้ม ไม่กล้าพูดคุยทักทายกับใคร
ดังนั้น เมื่อฟันหลุดออกไปแล้ว ที่เหลือจะทยอยล้มเป็นโดมิโน ทันตแพทย์จะแนะนำให้ใส่ฟันปลอมหรือฟันเทียมเพื่อป้องกันปัญหาเหล่านั้น

ฟันปลอมชนิดถอดได้

ฟันปลอมชนิดถอดได้ มีทั้งแบบเต็มทั้งปากและแบบบางซี่ ในผู้สูงอายุที่เสียฟันไปหมดทั้งปากแบบแยกชิ้นบนและชิ้นล่าง ฐานจะมีสีเหมือนเหงือกทำด้วยสารอะคริลิก ฐานชิ้นบนจะติดกับเพดานปาก ส่วนชิ้นล่างจะเหมือนเกือกม้า ทันตแพทย์จะพิมพ์ปากเพื่อให้ได้แบบฟันปลอมที่ใส่ได้พอดีเป็นเฉพาะรายบุคคล กรณีที่สูญเสียฟันไปบางซี่ ปัจจุบันมีการพัฒนาแบบไม่มีตะขอโลหะเรียกว่า ฟันปลอมฐานวอลพลาสที่ทำจากวัสดุโพลิเมอร์ ยืดหยุ่น บิดงอได้ ไม่แตกหัก แต่ไม่สามารถซ่อมแซมได้

ข้อดีของฟันปลอมชนิดถอดได้

สามารถทำความสะอาดได้ง่าย ไม่เสียเวลามากเมื่อเทียบกับฟันปลอมชนิดติดแน่น และไม่จำเป็นต้องกรอฟันธรรมชาติที่อยู่ข้างเคียง โอกาสเสียวฟันก็น้อยกว่าฟันปลอมชนิดติดแน่น ส่วนข้อเสียคือ ชิ้นฟันปลอมขนาดใหญ่ ไม่สะดวกในการใส่ หรือใส่แล้วรู้สึกรำคาญ ต้องถอดออกมาล้างทุกวัน บางรายที่ใส่ฟันปลอมที่มีตะขอ เวลายิ้มอาจเห็นตะขออาจขาดความสวยงามไปบ้าง

การใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้ ไม่ยุ่งยากอย่างที่คิด ใช้เวลาในการปรับตัวเล็กน้อย แต่จะช่วยคุณกลับมายิ้มสวยได้ รับประทานอาหารที่ชอบและเข้าสังคมได้เหมือนเดิม

เอกสารอ้างอิง
1. Gil-Montoya JA, et al. Oral health in the elderly patient and its impact on general well-being: a nonsystematic review. Clin Interv Aging. 2015; 10: 461–467. Published online 2015 Feb 11. doi: 10.2147/CIA.S54630
2. Rozak PA, et al. Geriatric Oral Health: A Review Article. J Int Oral Health. 2014 Nov-Dec; 6(6): 110–116.
3. ฟันปลอมในผู้สูงอายุ. ใน: เวชศาสตร์ทันยุค 2561 เล่ม 2 สำนักพิมพ์ศิริราช: กรุงเทพมหานคร, 2561 หน้า 57-66.

ติดต่อศูนย์ทันตกรรมดิจิทัล รพ.ธนบุรี บำรุงเมือง

* Required information