สิ่งที่คุณควรรู้ก่อนทำการรักษารากฟันเทียม

สิ่งที่คุณควรรู้ก่อนทำการรักษารากฟันเทียม

สิ่งที่คุณควรรู้ ก่อนทำการรักษารากฟันเทียม

การสูญเสียฟันเเม้เพียง 1 ซี่ในช่องปาก สามารถส่งผลต่อระบบการบดเคี้ยวโดยรวมได้มากกว่าที่คิด เนื่องจากโดยปกติแล้วระบบในช่องปากทั้งหมดจะมีการปรับตัว เปลี่ยนเเปลงตำเเหน่งทีละเล็กน้อยตลอดเวลา ดังที่เราจะสังเกตได้ว่าเมื่อมีอายุมากขึ้นฟันจะเริ่มมีช่องว่าช่องห่าง เเละเศษอาหารติดได้มากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับเมื่ออายุน้อย ดังนั้นในกรณีที่เราถอนฟันไปเนื่องจากสาเหตุ อันได้แก่ ฟันผุทะลุโพรงประสาท ฟันเเตก ฟันโยก เป็นต้น

ช่องว่างที่เกิดขึ้นจะทำให้ฟันที่เหลืออยู่ เคลื่อนตัวมาเพื่อหาตำเเหน่งสมดุลที่สามารถเคี้ยวอาหารได้ประสิทธิภาพมากที่สุด ดังนั้น เมื่อถอนฟันไประยะนึงจะพบเสมอว่า ฟันที่อยู่หน้า-หลัง ต้องช่องว่างจะเกิดการล้มตัวมาปิดช่อง รวมถึงฟันคู่สบมักพบว่าจะยื่นยาวลงมาเรื่อย ๆ เนื่องจากขาดคู่สบที่ทำหน้าที่ค้ำจุนตำเเหน่งฟันที่เหมาะสมไว้

ดังนั้น การใส่ฟันทดเเทนฟันที่ถอนไปในช่วงเวลาที่เหมาะสมเป็นสิ่งที่จำเป็น เพราะจะลดความยุ่งยากทั้งขั้นตอนการรักษาที่อาจเกิดขึ้นจากการเคลื่อนที่ของฟันข้างเคียงและค่าใช้จ่าย รวมถึงได้ผลลัพธ์ภายหลังการรักษาเป็นที่น่าพอใจมากกว่า … หลังจากที่ทราบผลเสียของการสูญเสียฟันแล้วมารู้จักรากฟันเทียมกันดีกว่า

รากฟันเทียม คืออะไร ประกอบด้วยอะไรบ้าง

รากฟันเทียม (Dental implant) เป็นฟันปลอมติดเเน่น ที่ให้ความรู้สึกใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติมากที่สุดในปัจจุบัน ประกอบด้วย 3 ส่วนได้แก่

  • ส่วนราก (Fixture) ทำหน้าที่เช่นเดียวกับรากฟัน เป็นส่วนที่ยึดอยู่ในกระดูกขากรรไกร ปริมาณและคุณภาพของกระดูกรองรับรากเทียม เป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่จะทำให้การรักษารากเทียมประสบความสำเร็จ
  • ส่วน Abutment คือ ส่วนที่ต่อขึ้นมาจาก ส่วน Fixture เพื่อรองรับครอบฟัน มักยึดกับส่วน Fixture ด้วย Screw
  • ส่วน Crown หรือส่วนครอบฟัน เป็นส่วนที่ยึดกับ Abutment มีรูปร่างเหมือนฟันธรรมชาติเเละใช้สำหรับบดเคี้ยวอาหาร

คำถามที่มักพบบ่อยสำหรับการฝังรากเทียม

 

ฝังรากเทียมเจ็บไหม?

การฝังรากเทียมในคนไข้เเต่ละราย และฟันในเเต่ละตำเเหน่งในช่องปากนั้นมีความแตกต่างกัน ประมาณ 90% ของเคสจะทำการฝังรากเทียมภายใต้ยาชาเฉพาะที่ จะรู้สึกเจ็บเพียงเล็กน้อยขณะฉีดยาชา เมื่อคนไข้ชาเต็มที่การผ่าตัดจะไม่มีความรู้สึกเจ็บปวดค่ะ แต่ความเจ็บปวดหรืออาการภายหลังการผ่าตัดนั้นจะมากน้อยต่างกันไป โดยเกิดจากความเเตกต่างของลักษณะของสันกระดูก ปริมาณของกระดูก คุณภาพของกระดูก และคุณภาพของเนื้อเยื่อเหงือกในบริเวณที่รับการรักษา ในรายที่มีปริมาณกระดูกเพืยงพอ กระดูกมีคุณภาพดี การฝังรากเทียมจะทำได้ง่าย ความเจ็บปวดใกล้เคียงกับการถอนฟันเเละใช้เวลาพักฟื้นเพียง 1-2 วันภายหลังการผ่าตัดเท่านั้น ต่างจากในบางกรณีที่มีกระดูกรองรับรากเทียมไม่เพียงพอ หรือ มีเนื้อเยื่อเหงือกที่คุณภาพไม่ดี จะต้องมีขั้นตอนการผ่าตัดเสริมกระดูก หรือเสริมเนื้อเยื่อเหงือก ให้พร้อมก่อนการฝังรากเทียม ซึ่งภายหลังการผ่าตัดระยะเวลาการพักฟื้นจะนานกว่า

อายุมีผลต่อการฝังรากเทียมไหม?

รากฟันเทียมจะทำการฝังในคนไข้ที่หยุดการเจริญเติบโตแล้วเท่านั้น เนื่องจากเมื่อทำการฝังรากฟันเทียมเเล้วตำเเหน่งรากฟันเทียมจะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ฉะนั้น เมื่อคนไข้เด็กหรือวัยรุ่นที่ยังมีการเจริญเติบโตจะเเนะนำให้ทดเเทนฟันด้วยวิธีอื่นก่อนค่ะ เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสมเเล้วจึงมาทำการรักษาด้วยรากเทียม ส่วนในกรณีผู้สูงอายุที่คนไข้สุขภาพร่างกายเเข็งเเรงเเละไม่มีโรคประจำตัว หรือมีโรคประจำตัวที่สามารถควบคุมโรคได้ อยู่ในการดูแลของเเพทย์ สามารถทำการรักษาด้วยรากเทียมได้เช่นเดียวกับคนไข้ทั่วไป เเต่ในบางกรณีที่คนไข้ได้รับยา ละลายลิ่มเลือด หรือยา ต้านการเเข็งตัวของเลือดบางชนิด จำเป็นจะต้องมีการปรึกษาเเพทย์ประจำตัวเพื่อประเมินร่วมกันอีกครั้ง นอกจากนั้นโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ถ้าผู้ป่วยคุมน้ำตาลในเลือดได้ไม่ดี จะส่งผลถึงเปอร์เซนต์ความสำเร็จและอายุการใช้งานของรากฟันเทียมได้

ฝังรากเทียมแล้วใช้งานได้นานเเค่ไหน?

อายุการใช้งานของรากฟันเทียมนั้นจำเป็นต้องแบ่งเป็นสองส่วน ได้แก่ ส่วนครอบฟันและส่วนรากฟัน โดยส่วนครอบฟันนั้นอายุการใช้งานนั้นใกล้เคียงกับครอบฟันธรรมชาติทั่วไป สามารถเกิดการแตก หัก บิ่นของครอบฟันได้ตามลักษณะการใช้งาน แต่ส่วนของรากเทียมที่ฝังในกระดูกนั้น อายุการใช้งานขั้นกับคุณภาพและปริมาณของกระดูกรอบๆรากเทียม จากการศึกษาความสำเร็จในการฝังรากเทียมพบ 94.5% ในระยะเวลา 5 ปี และ 89.4% ในระยะเวลา 10 ปี ซึ่งจากการศึกษาพบว่า การ Maintanance อย่างต่อเนื่อง มีผลต่ออายุการใช้งานของรากเทียมอย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้นการดูแลด้วยตนเองโดยการ ทำความสะอาดอย่างถูกวิธี การระมัดระวังในการกัดเคี้ยวอาหาร และการมาพบทันตแพทย์เพื่อตรวจติดตามภายหลังการรักษาอย่างต่อเนื่องจะสามารถทำให้รากเทียมใช้งานได้นานและคงประสิทธิภาพที่ดี

ระยะเวลาที่ใช้ทั้งหมดในการทำรากฟันเทียม

เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจ จะเเบ่งการรักษาเป็น 2 กระบวนการ ได้แก่ขั้นตอนการผ่าตัดฝังรากเทียม และขั้นตอนการใส่ฟันบนรากเทียม โดยในอตีดทั้งสองขั้นตอนจะห่างกันประมาณ 4-6 เดือนเเต่ในปัจจุบัน ด้วยความการหน้าทางวิทยาการและเทคโนโลยีของทันตกรรมรากเทียม ระยะเวลานั้นได้ลดลงมาก การผ่าตัดฝังรากเทียมในรายที่มีกระดูกคุณภาพดี สามารถใส่ฟันได้ทันทีหรือภายหลังการฝังรากเทียมเพียง 2-3 เดือน โดยระยะเวลาของการรักษาในเเต่ละกรณีจะแตกต่างกับไปตามประมาณและคุณภาพของของกระดูกรองรับรากเทียม

ก่อนเเละหลังการผ่าตัดฝังรากเทียมต้องเตรียมตัวอย่างไร?

ก่อนฝังรากเทียมก่อนฝังรากเทียมในคนไข้ที่ร่างกายเเข็งเเรง ไม่มีโรคประจำตัว ไม่จำเป็นต้องเตรียมตัวอะไรเป็นพิเศษ เเต่ในกรณีที่มีโรคประจำตัว มียาที่จำเป็นต้องรรับประทานเป็นประจำ หรือมีประวัติการแพ้ยา ต้องแจ้งต่อทันตแพทย์ก่อนทำการผ่าตัดทุกครั้ง  หลังจากการตรวจประเมินอย่างละเอียดโดยทันตแพทย์ จะมีการถ่ายภาพรังสีสองมิติบริเวณที่ฝังรากเทียม ในกรณีที่ตำเเหน่งนั้นมีอวัยวะสำคัญ หรือต้องการทำครอบฟันทันทีภายหลังการฝังรากเทียมจะต้องมีการถ่ายภาพรังสีสามมิติ (CBCT) เพิ่มเติม

หลังการผ่าตัดฝังรากเทียม ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการกัดหรือเคี้ยวอาหารเเข็ง ในฝั่งบริเวณที่ทำ 1-2 เดือน เพื่อป้องกันเเรงกระเเทกที่สามารถเกิดขึ้นกับรากเทียมที่เพิ่งฝังเข้าไป ผู้ป่วยสามารถเเปรงฟันเเละทำความสะอาดฟันได้ปกติ เพียงเเต่เพิ่มความระมัดระวังมิให้เกิดการกระเเทกต่อรากเทียมเท่านั้นเอง อาการปวดบวมภายหลังการผ่าตัดสามารถเกิดขึ้นได้เป็นปกติ 5-7 วัน รับประทานยาที่ได้รับอย่างต่อเนื่องจะทำให้การหายของแผลเป็นไปได้อย่างปกติค่ะ ในกรณีที่มีอาการผิดปกติ เช่น มีหนอง, มีไข้, มีอาการชา บริเวณคาง ริมผีปาก หรือลิ้น ภายหลังการผ่าตัดไปแล้ว 1-2 วัน ให้ติดต่อกลับมาเพื่อตตรวจสอบอาการทันที

จะเห็นได้ว่าในปัจจุบันการผ่าตัดฝังรากเทียม เป็นการรักษาที่ทำได้ง่ายเเละรวดเร็วขึ้น ค่าใช้จ่ายก็ลดลงมากเปรียบเทียบกับเมื่อ 3-5 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากเทคโนโลยีเเละองค์ความรู้ที่เพิ่มขึ้น เเต่อย่างไรก็ตามอยากให้ทุกท่านตรวจสอบเเละหาข้อมูลก่อนทำการตัดสินใจเข้ารับการฝังรากเทียม ควรเลือกสถานพยาบาลที่มีมาตรฐาน และทีมทันตแพทย์เฉพาะทางที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบวิชาชีพทันตกรรม เพื่อทุกท่านจะได้รับการรักษาที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ ลดความเสี่ยงที่ทำให้เกิดอันตราย

ติดต่อศูนย์ทันตกรรมดิจิทัล รพ.ธนบุรี บำรุงเมือง

* Required information